محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
493
خلاصة الحكمة ( فارسى )
مُطْبِقَة : ( ع . ص ) . - حمى مطبقة : تب درگيرندهء تمام اندام و تب كه شبانه روز خنك نگردد . ( منتهى الارب ) . تب دائم كه شبانه روز قطع نگردد . ( محيط المحيط ) . تب كه نبرد و دموى است و چشم و گوش و صورت سرخ باشد و با آن قلق و اضطراب بود . تب پيوسته و مدام مقابل نوبه . گويا امروز تيفوئيد را به اين نام مىخوانند . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . مُطْبِقَه : ( ع . ص ) . تب دايم كه در شبانه روز پيوسته باشد و خنك نگردد . ( ناظم الاطباء ) . مَطْرَد : ( ع . ا ) . نيزهء كوتاه كه بدان وحوش را زنند و صيد كنند . ( اقرب الموارد ) . مُطَرَّد : ( ع . ص ) . روز دراز . ( آنندراج ) . دراز . طولانى . مُطَّرِد : ( ع . ص ) . بر يك و تيره شونده و پى يكديگر شونده . ( آنندراج ) . مُطَّرِد : ( ع . ص ) . متتابع . مستمر . مقابل شاذ . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . شايع . رائج . جارى . مِطْرَقَه : ( ع . ا ) . پتك و چكش آهنگران كه به هندى هتورا و گهن گويند . ( غياث ) . مِطْرَقى : ( ص نسبى ) . چون مطرق . منسوب به مطرق . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . در طب ، قسمى از نبض . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . مَطْل : ( ع . مص ) . امروز و فردا كردن در اداى دين و وام . ( ناظم الاطباء ) . مُطِلّ : ( ع . ص ) . امر مطل كارى كه پيدا و نمايان نباشد . ( اقرب الموارد ) . مُطل : ( ع . ا ) . مهلت . ( ناظم الاطباء ) . آب اندك كه از خيك چكد يا ريزد . ( ناظم الاطباء ) . مُطلَق : ( ع . ص ) . آن كه آن را قيد نباشد . ( غياث ) . ( آنندراج ) . غير مقيد . بى شرط و قيد . مقابل مقيد و مشروط . آزاد و رها . لابشرط . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . آن كه آن را قيد نباشد . ( ناظم الاطباء ) . مقابل مقيد و مقابل اضافى و نسبى . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . مِظَلّ : ( ع . ا ) . سايبان . ( آنندراج ) . مُعاضَدَت : ( ع ، امص ) . يارى . يارمندى . نصرت . اعانت . معاونت . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) با كسى يار بودن . ( تاج المصادر ) . با هم يارى نمودن . ( منتهى الارب ) . مَعاطِف : ( ع . ا ) . جِ مِعطَف . ( ناظم الاطباء ) . جِ مَعطِف . گردن ها . ( اقرب الموارد ) . چمهاى رود و چمهاى دره . ( ناظم الاطباء ) . پيچ و خم ها . پيچ ها . مُعالِج : ( ع . ص ) . آن كه مداوا مىكند . طبيب . پزشك . ( ناظم الاطباء ) . آن كه چاره مىكند .